Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

22.05.2013
Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2016

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII

W GMINIE LASOWICE WIELKIE NA ROK 2016

Na mocy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz na mocy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii samorząd gminy uzyskał większość kompetencji i zadań do rozwiązywania problemów alkoholowych i do przeciwdziałania narkomanii w społeczności lokalnej. To właśnie gmina ma przedsięwziąć środki zaradcze oraz naprawcze skierowane do lokalnej społeczności, aby zapobiegać i minimalizować skutki alkoholizmu i narkomanii. Pomagać to znaczy minimalizować skutki alkoholizmu, narkomanii, nikotynizmu, ale pomagać to przede wszystkim zapobiegać, edukować, uświadamiać, wskazywać alternatywne sposoby spędzania wolnego czasu, radzenia sobie z sytuacją trudną, konfliktową, jak skutecznie bez używek rozładować napięcie i rodzącą się agresję. Pomagać to również wspierać młodych ludzi w kształtowaniu prawidłowych postaw osobowościowych, aby nie było potrzebne “podpieranie się” substancjami uzależniającymi. Uczyć umiejętności mówienia “nie” w sytuacjach, gdy młody człowiek jest poddany presji otoczenia. Alkoholizm, narkomania, nikotynizm, czy uzależnienie się od internetu to choroby, która rozwijają się latami, niepostrzeżenie. Skutki uzależnień nie ograniczają się jedynie do ograniczeń fizycznych czy psychicznej degradacji samego alkoholika, one dotykają wszystkich osób, które żyją, pracują czy przyjaźnią się z uzależnionym.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania te obejmują:

1) zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu;

2) udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie;

3) prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących w pozalekcyjnych programach opiekuńczo – wychowawczych i socjoterapeutycznych;

4) wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywania problemów alkoholowych;

5) podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 131 i 15 ustawy oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego;

6) wspieranie zatrudnienia socjalnego poprzez organizowanie i finansowanie centrów integracji społecznej.

Realizacja powyższych zadań prowadzona  jest w postaci Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii uchwalanego corocznie przez Radę Gminy.

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Lasowice Wielkie na rok 2016 zawiera zadania, które będą realizowane z uwzględnieniem aktualnych potrzeb lokalnych oraz wykorzystaniem istniejących zasobów służących rozwiązywaniu problemów wynikających z uzależnień. Działania podejmowane w ramach niniejszego programu mają na celu zmniejszenie różnorodnych problemów powodowanych przez alkohol i narkotyki w całej społeczności lokalnej a nie tylko w grupie podwyższonego ryzyka. Ze względu na to, że Gmina Lasowice Wielkie jest małą gminą, na terenie której nie posiadamy ośrodka leczenia odwykowego ani poradni terapii odwykowych, zadania będą nakierunkowane przede wszystkim na profilaktykę I – rzędową.

Realizacja powyższych zadań opiera się na następujących aktach prawnych:

- ustawa z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 1286),

- ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 124 z późn. zm.),

- ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (tj. Dz. U. z 2015 poz. 1390),

-  ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2015r. poz.  z późn. zm.),

- Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Lasowice Wielkie na lata 2013-2020,

- Narodowy Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata 2011-2015,

- Krajowy Program Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2011-2016.

Główną rolę w działaniach podejmowanych w ramach w/w Programu odgrywa Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, która współpracuje z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej, Poradniami Terapii Uzależnienia i Współuzależnienia od Alkoholu, Ośrodkami Zdrowia, Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie,  Policją, Sądem Rejonowym, szkołami oraz organizacjami pozarządowymi.

I. DIAGNOZA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ W GMINIE LASOWICE WIELKIE.

W 2014r. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Lasowicach Wielkich rozpatrywała 17 spraw dotyczących osób nadużywających alkoholu. 21 spraw było rozpatrywanych w 2013r. Ze spraw z 2014r.:

- 1 wniosek został skierowany do Sądu Rejonowego III Wydział Rodzinny i Nieletnich w Kluczborku,

- 6 osób skierowano do Poradni Terapii Uzależnienia i Współuzależnienia od Alkoholu,

- 6 osób podjęło leczenie stacjonarne w Ośrodku Leczenia Odwykowego,

- w przypadku 1 osoby uruchomiono procedurę Niebieskiej Karty,

- 1 osobie poradzono, aby wniosła wniosek do Sądu o ubezwłasnowolnienie brata w celu podjęcia kroków w kierunku leczenia psychiatrycznego,

- 1 osobie poradzono, aby zgłosiła na Policji fakt znęcania się członka rodziny nad nią,

- z wszystkimi osobami, które zgłosiły się na posiedzenie Komisji przeprowadzono rozmowę interwencyjno – motywującą.

Ze zjawiskiem problemów alkoholowych łączy się ściśle zjawisko przemocy w rodzinie. Liczba Niebieskich Kart, które zostały założone w 2013r. to 14, natomiast w 2014r. założonych zostało 11 Niebieskich Kart.

Rynek napojów alkoholowych:

Wartość alkoholu sprzedanego na terenie gminy w 2013 roku (na podstawie oświadczeń złożonych przez przedsiębiorców)

1.

do 4,5%

(oraz piwa)

2.

od 4,5 do 18%

(z wyjątkiem piwa)

3.

pow. 18%

4.

razem

2.035.401,44 zł

69.070,09 zł

704.257,57 zł

2.808.729,10 zł

Wartość alkoholu sprzedanego na terenie gminy w 2014 roku (na podstawie oświadczeń złożonych przez przedsiębiorców)

1.

do 4,5%

(oraz piwa)

2.

od 4,5 do 18%

(z wyjątkiem piwa)

3.

pow. 18%

4.

razem

1.949.823,66 zł

63.652,62 zł

740.632,49 zł

2.754.108,77 zł

Jak wynika z tabel przedstawionych powyżej w 2014r. zmalała sprzedaż napojów alkoholowych w stosunku do 2013r. o 2%, natomiast w 2013r. zmalała sprzedaż napojów alkoholowych w stosunku do roku 2012 o 36%.

Jak wynika z danych, które otrzymaliśmy z Policji, liczba przestępstw popełnionych pod wpływem alkoholu w 2014r. w Gminie Lasowice Wielkie wynosiła ok. 18: tj. znęcanie się nad członkami rodziny - 5 osób (sprawa była przekazywana do Prokuratury), jazda rowerem bądź samochodem pod wpływem alkoholu – ok. 16 osób. Liczba osób nietrzeźwych z terenu naszej gminy, którzy byli zatrzymani do wytrzeźwienia w pomieszczeniach policyjnych wynosi 15.

Obecnie w Domach Dziecka przebywa 5 dzieci z naszej gminy, w tym 4 dzieci zostało umieszczonych ze względu na przemoc i problemy alkoholowe występujące w rodzinie.

Według pracowników socjalnych i dzielnicowego zmalał rozmiar problemów związanych z nadużywaniem alkoholu przez mieszkańców naszej gminy. Ludzie są bardziej świadomi o zagrożeniach jakie niosą ze sobą uzależnienia, a z drugiej strony wiedzą gdzie zgłosić problem i udać się o pomoc. Nowym problemem, który się nasila, jest natomiast uzależnienie od Internetu.

II. ZADANIA I SPOSOBY REALIZACJI PROGRAMU.

1.Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu i ich rodzin poprzez:

1) działalność informacyjną skierowaną do społeczności lokalnej na temat możliwości

korzystania z pomocy terapeutycznej dla osób uzależnionych od alkoholu,

2) wspieranie placówek leczenia uzależnienia od alkoholu m.in. poprzez dofinansowanie

realizacji świadczeń zdrowotnych, programów psychoterapii uzależnienia od alkoholu,

indywidualnej psychoterapii osób uzależnionych, programów redukcji szkód,

programów terapii dla młodzieży uzależnionej i zagrożonej uzależnieniem oraz

programów pomocy psychologicznej i psychoterapii dla osób doświadczających

przemocy i osób stosujących przemoc domową,

3) opłacanie kosztów powołania biegłych (psycholog i psychiatra) orzekających w

przedmiocie  uzależnienia od alkoholu,

4) ponoszenie kosztów postępowania sądowego w sprawach o zobowiązanie do leczenia

w placówkach odwykowych.

2.Udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie:

1)podejmowanie czynności zmierzających do objęcia leczeniem odwykowym osób uzależnionych od alkoholu i od narkotyków poprzez:

- przyjęcie zgłoszenia o przypadku wystąpienia nadużywania alkoholu/narkotyków,

- występowanie do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przeprowadzenie wywiadów rodzinnych na potrzeby Komisji,

- zaproszenie osoby na rozmowę wspierająco – motywującą,

- kierowanie na badania pozwalające ustalić stopień uzależnienia od alkoholu,

- kierowanie do Poradni Terapii Uzależnienia i Współuzależnienia od Alkoholu,

- motywowanie do podjęcia leczenia stacjonarnego w zakładach lecznictwa odwykowego,

- kierowanie wniosków do Sądu o zastosowanie obowiązku leczenia odwykowego,

- uruchomienie procedury „Niebieskiej karty” w przypadku wystąpienia przemocy w rodzinie.

2)udzielanie pomocy psychospołecznej dorosłym członkom rodziny z problemem alkoholowym/narkotykowym,

3)przeciwdziałanie zjawisku przemocy w rodzinie z problemem alkoholowym poprzez:

- pomoc ofiarom przemocy domowej oraz współdziałanie z odpowiednimi instytucjami mogącymi zapewnić pomoc prawną, psychologiczną oraz materialną,

- upowszechnianie wiedzy na temat Procedury “Niebieskiej karty” i “Niebieskiej Linii”,

- finansowanie szkoleń i kursów służących podniesieniu kompetencji w zakresie wiedzy

o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie,

- edukacja rodziców w zakresie umiejętności wychowawczych,

4)pomoc psychologiczna i socjoterapeutyczna dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym, w szczególności:

- organizowanie i finansowanie kolonii bądź obozu z programem profilaktycznym dla dzieci z rodzin o niskim statusie materialnym, zagrożonych patologią alkoholową, współpraca w tym zakresie ze szkołami i Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej,

- pomoc w organizowaniu spędzania wolnego czasu przez dzieci i młodzież z rodzin

z problemem alkoholowym, dożywianie dzieci na zajęciach pozalekcyjnych,

5)podnoszenie kompetencji w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi i narkomanii poprzez organizację szkoleń.

3.Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących w pozalekcyjnych programach opiekuńczo – wychowawczych i socjoterapeutycznych poprzez:

1) wspieranie i finansowanie szkolnych programów profilaktycznych ze szczególnym

uwzględnieniem prowadzenia pozalekcyjnych zajęć sportowych oraz zajęć w zakresie

zaspokajania potrzeb kulturalnych,

2) wspieranie sołeckich programów i przedsięwzięć profilaktycznych promujących trzeźwy i bezpieczny sposób spędzania wolnego czasu, w szczególności działalności świetlic sołeckich i działań długofalowych mających na celu zagospodarowanie czasu wolnego dzieci i młodzieży,

3) edukacja w zakresie wiedzy o szkodliwości spożywania alkoholu,

4) inspirowanie i wspieranie lokalnych imprez, kampanii edukacyjnych, przedstawień teatralnych, konkursów o tematyce przeciwdziałania uzależnieniom,

5) profilaktyka i promocja zdrowego stylu życia poprzez udział w ogólnopolskich kampaniach, m.in. w kampanii “Zachowaj Trzeźwy Umysł”, „Odpowiedzialny Kierowca”, kampanii przeciw pijanym kierowcom,

6) zakup materiałów profilaktycznych – prasy, broszur, plakatów, ulotek, pomocy dydaktycznych, książek, z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i narkotykowych,

7) podejmowanie działań edukacyjnych, kontrolnych i interwencyjnych skierowanych do sprzedawców napojów alkoholowych mających na celu ograniczanie ich dostępności i przestrzeganie zakazu sprzedawania i spożywania przez nieletnich napojów alkoholowych,

8) podejmowanie działań o charakterze edukacyjnym przeznaczonych dla rodziców.

4.Wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych:

1) wspieranie działalności stowarzyszeń realizujących działania wynikające z ustawy

o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,

2) finansowanie zakupów i usług niezbędnych do realizacji działań  Gminnej   Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,

3) współpraca z pracownikami socjalnymi mająca na celu pomoc osobom uzależnionym

i współuzależnionym,

4) zakup materiałów informacyjnych, edukacyjnych z zakresu alkoholizmu, nikotynizmu,

i przemocy dla szkół, ośrodka zdrowia, Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

5. Podejmowanie interwencji w związku z naruszaniem przepisów określonych w art. 13 i 15 ustawy oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego.

1) kontrola bądź wizytacja podmiotów gospodarczych posiadających zezwolenia na sprzedaż alkoholu w zakresie przestrzegania wszystkich warunków zamieszczonych w ustawie, zezwoleniu i innych aktach dotyczących handlu alkoholem przeprowadzanie odpowiednich czynności wyjaśniających, zmierzających do ustalenia osób dopuszczających się naruszania przepisów zabraniających reklamy i promocji napojów alkoholowych oraz zabraniających sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości, osobom do lat 18, na kredyt lub zastaw,

2) przeprowadzenie odpowiedniego postępowania pozwalającego na zgromadzenie materiałów niezbędnych do występowania przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego  bądź wystąpienie do prokuratury w sprawach związanych z naruszeniem przepisów określonych w art. 131 i 15 ustawy o wychowaniu w  trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,

3) opiniowanie wniosków przedsiębiorców ubiegających się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych,

4) występowanie do Wójta Gminy o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku stwierdzenia łamania ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

6.Monitorowanie środowiska lokalnego z zakresu problematyki uzależnień i przemocy.

1) monitorowanie wszystkich obszarów gminnego programu: profilaktyka szkolna i środowiskowa dotycząca uzależnień, lecznictwo odwykowe, przeciwdziałanie przemocy w rodzinie, edukacja publiczna oraz rynek napojów alkoholowych,

2) dokonywanie analizy różnych zjawisk uzależnień i występujących w związku z tym problemów oraz ich zmienności w czasie.